The Open 2026: Khi truyền thống nhường chỗ cho doanh thu

Mọc lên sừng sững giữa không gian trống trải, đây quả thực là một cảnh tượng vô cùng ấn tượng — miễn là bạn đừng nghĩ quá sâu về những gì nó đã đè lên và thay thế.

Khu vực này vốn dĩ là sân tập của Royal Birkdale, nơi được cho là sân tập tốt nhất Vương quốc Anh, và chắc chắn là một trong những khu vực tuyệt vời nhất của toàn bộ khu bất động sản này. Đó chính là nơi Jordan Spieth từng "nhập hồn" vào huyền thoại Seve Ballesteros trong 22 phút xuất thần đầy kỳ diệu — một khoảnh khắc giải thích vì sao "Trải nghiệm Spieth™" vẫn giữ nguyên sức hút mãnh liệt ngay cả khi hào quang của anh đã nguội tắt. Giờ đây, ngay tại nơi cú đánh của Spieth từng bay vút qua những cồn cát rồi biến mất vào khoảng không vô định, bạn có thể dễ dàng mua một chiếc mũ in hình chiếc cúp Claret Jug với giá 20 bảng Anh.

Đây chỉ là một trong số hàng loạt thay đổi đang diễn ra tại Birkdale. Xét riêng lẻ, sự thay đổi nào cũng có lý do chính đáng để bào chữa. Nhưng khi gộp chung lại, chúng để lại một cảm giác bất an sâu sắc. Bản chất cốt lõi của The Open là nỗ lực gìn giữ một môn nghệ thuật từ thuở sơ khai. Thế nhưng dạo gần đây, có cảm giác môn nghệ thuật ấy đang bị nhào nặn lại chỉ để thu hút thêm thật nhiều người bước qua cánh cửa soát vé, để rồi vô tình làm tổn hại đến chính lý do khiến họ muốn tìm đến ngay từ đầu.

Bài viết này không nhằm mục đích bài xích thương mại hóa một cách cực đoan. Ban tổ chức R&A luôn minh bạch rằng doanh thu từ tuần lễ diễn ra The Open là nguồn tài chính nuôi sống hầu hết mọi hoạt động của tổ chức trong suốt cả năm. Từ các khoản tài trợ cho phong trào golf cộng đồng, chương trình tiếp cận sân golf, nghiên cứu phát triển bền vững, cho đến các giải đấu nghiệp dư hay các sáng kiến phát triển golf nữ. Dòng tiền này không chỉ dừng lại ở St. Andrews, mà còn len lỏi tới các sân golf công cộng vốn chẳng có mối liên hệ nào với các giải Major danh giá. R&A không phải là một quỹ đầu tư tư nhân đang tìm cách bòn rút giá trị. Họ là một người quản gia mẫn cán, biết cách sử dụng tiền đúng mục đích. Tuần lễ này càng kiếm được nhiều tiền, thì 51 tuần còn lại trong năm càng có thêm nhiều dự án ý nghĩa được thực thi.

Điều đó hoàn toàn tốt đẹp. Chỉ là, The Open xưa nay vốn bảo vệ một sự thuần khiết mà phần lớn làng golf chuyên nghiệp đã sớm vẫy tay chào tạm biệt từ lâu. Trước đây, các đấu thủ thường dùng chung những tủ đồ giản dị trong phòng thay đồ của câu lạc bộ. Người ta vẫn thường thấy họ thong thả đi bộ vào thị trấn ăn tối, thoải mái và đôi khi chẳng ai nhận ra. Nếu bạn đặt một giờ chơi lúc hoàng hôn ở một sân golf lân cận, bạn hoàn toàn có thể bắt gặp một vài caddie đang chơi hố số 9 cùng người dân địa phương, cố gắng đuổi theo những tia nắng cuối ngày. Khán giả thì cắm trại trên những cánh đồng cách đó cả dặm rồi đi bộ vào sân từ lúc bình minh. Gian hàng lưu niệm, cho đến tận gần đây, trông vẫn giống một cửa hàng dụng cụ golf truyền thống hơn là một trung tâm mua sắm hoành tráng. Không có sự phân chia đẳng cấp xem bạn được phép tiếp cận trận đấu ở cự ly gần đến mức nào. Trận đấu và những con người đến cổ vũ chính là sản phẩm duy nhất.

Trong nhiều năm, đó là thực tế. Đến nay, đó vẫn là lời hứa hẹn. Chỉ có điều, trải nghiệm thực tế thì đã không còn nguyên vẹn như xưa.

Các đấu thủ giờ đây được đưa đón đến tận các hố golf bằng những chiếc xe Mercedes sang trọng. Khu mua sắm đã phình to bằng quy mô của một trung tâm thương mại lớn. Có vẻ như R&A đã tính toán rất kỹ nguồn lợi nhuận khổng lồ mà giải Masters thu về từ những hoạt động bán hàng kiểu này. Toàn bộ khuôn viên giải đấu tràn ngập các "trải nghiệm thương hiệu", từ rượu whiskey, quảng bá du lịch cho đến thẻ tín dụng, bảo hiểm và đồng hồ xa xỉ. Các khu vực dịch vụ cao cấp (Hospitality) cũng được mở rộng và chia thành nhiều phân hạng: "Signature", "Platinum", "Premium" và "Select" — xếp hạng theo mức độ chịu chi của khách hàng để đổi lấy khoảng cách tiếp cận trận đấu. Gói "Signature" là đỉnh chóp của kim tự tháp, cho phép khách hàng vào "Clarets" — khu vực VIP có tầm nhìn hướng ra hố 17, cùng ba địa điểm khác quanh sân golf. Đi kèm với đó là một chỗ ngồi được đặt trước tại khán đài hố 18, một buổi giao lưu hỏi đáp với cựu golfer hoặc golfer đương đại, chụp ảnh cùng cúp Claret Jug, và đặc quyền thanh toán nhanh tại cửa hàng lưu niệm. Giá vé ưu đãi sớm lên tới 1.344 USD cho ngày thứ Tư và chạm mốc 3.286 USD cho ngày Chủ Nhật.

Vấn đề không phải là việc những thay đổi này đang diễn ra — bởi đây là xu thế chung tại tất cả các sự kiện golf lớn nhất hành tinh — mà là cách thức chúng được thực hiện. Trong vòng 70 năm qua, chỉ có sân Old Course là tổ chức The Open nhiều hơn Royal Birkdale. Thế nhưng, bề dày lịch sử ấy không thể ngăn câu lạc bộ tiến hành một cuộc tái thiết toàn diện cấu trúc sân kể từ năm 2017: thiết kế lại hoàn toàn hố số 5 (par-4 ngắn); rút ngắn và xây dựng lại hố số 7 (par-3); xóa sổ hoàn toàn hố số 14 (par-3 cũ); xây lại hố số 15 (par-5 cũ) để biến nó thành hố số 14 mới; và tạo ra một hố số 15 (par-3 mới) gần như chẳng còn chút dấu vết gì của hố đấu mà nó thay thế. Việc xóa bỏ hố số 14 cũ cũng giải phóng mặt bằng để họ kiến tạo một khu vực tập gạt bóng ngắn vốn chưa từng tồn tại trước đây.

Những thay đổi mang tính hệ thống này tạo cảm giác như một sự phản bội đối với bản sắc của một sân golf dạng Links (sân golf ven biển). Một sân Links thực thụ không phải là một chuỗi các hố đấu rời rạc, mà là một cơ thể sống thống nhất. Nó hòa nhịp thở cùng mặt đất, cùng thời tiết và luôn ghi nhớ từ hố này sang hố khác những thử thách mà nó đã đòi hỏi ở bạn trước đó — hệt như cách một cuốn tiểu thuyết xuất sắc gieo một chi tiết nhỏ ở những trang đầu và chỉ khai thác triệt để nó ở chương 20. Nhịp điệu đó không phải để trang trí. Các kiến trúc sư người Anh và Scotland thuở xưa đã đi bộ ròng rã trên những dải đất này cho đến khi thiên nhiên mách bảo họ vị trí của các hố golf, và rồi họ chỉ việc tôn trọng và nép mình sang một bên. Đó là toàn bộ triết lý kiến trúc khác biệt hoàn toàn giữa golf dạng Links và phong cách Parkland (sân golf công viên) mà người Mỹ đã nâng tầm thành nghệ thuật — nơi không có gì bị áp đặt khiên cưỡng và mọi thứ đều được khai phá tự nhiên.

Khi bạn ghép thêm ba hoặc bốn hố đấu mới vào cơ thể sống ấy, xây dựng chúng theo những tiêu chuẩn kỹ thuật hiện đại, tính toán đến dòng người qua lại và các thông số thương mại, bạn không hề có được một phiên bản nâng cấp hoàn hảo hơn của cùng một sân golf. Thứ bạn nhận được chỉ là một mảnh ghép nhân tạo khiên cưỡng, không bao giờ có thể hòa quyện hoàn toàn.

Scottie Scheffler, có lẽ là vô tình, đã đưa ra một nhận xét sắc lẹm vào hôm thứ Ba: "Tôi nghĩ mọi thứ quá rõ ràng... Điều duy nhất tôi thấy thú vị là rất dễ để nhận ra hố nào vừa được làm lại. Trông chúng cứ như không thuộc về cùng một sân golf vậy. Hãy nhìn vào hố 14, 15, 16 xem, cấu trúc quanh vùng green và độ dốc của chúng vô cùng khắc nghiệt và đầy thách thức. Hố số 5 cũng vậy, hố số 7 cũng thế. Rất rõ ràng để thốt lên rằng: 'Ồ, đây chắc chắn là những hố vừa được sửa', bởi vì chúng trông như thể nằm ở một sân golf khác hoàn toàn".

Nếu bạn tự hỏi tại sao một sân golf dạng Links có cội nguồn từ thế kỷ 19 lại phải thực hiện những thay đổi quyết liệt đến vậy, thì câu trả lời không hoàn toàn nằm ở việc nâng cao chuyên môn cú đánh, cũng chẳng phải để tăng độ khó cho giải đấu. Mục đích thực sự là để phục vụ lượng khán giả khổng lồ, điều tiết dòng người và bảo đảm doanh thu tối đa. Vào năm 2017, giải đấu tại đây đã thu hút con số kỷ lục lúc bấy giờ là 230.000 khán giả. Tuần này, con số đó dự kiến sẽ tăng vọt 30%, đạt mốc 300.000 người có mặt trên sân. Phép toán vô cùng đơn giản: nhiều vé hơn, nhiều đồ lưu niệm bán ra hơn, đồng nghĩa với nhiều tiền hơn.

Trong bài phát biểu thường niên trước truyền thông, Giám đốc điều hành R&A Mark Darbon đã lên tiếng bác bỏ ý kiến cho rằng Birkdale đang cúi đầu thỏa hiệp trước áp lực của khán giả thương mại. "Với mối quan hệ hợp tác bền chặt giữa chúng tôi và các sân golf đăng cai, đương nhiên chúng tôi có tham gia vào các cuộc thảo luận đó. Khi có những việc chúng tôi có thể cùng nhau thực hiện để hỗ trợ vận hành giải đấu, điều đó là hoàn toàn hợp lý nhằm phục vụ công tác tổ chức giải vô địch," Darbon chia sẻ về những thay đổi trên sân golf mà ông khẳng định là xuất phát từ mong muốn của các hội viên câu lạc bộ. "Tôi nghĩ sẽ là sai lầm nếu nói rằng tất cả các thay đổi đều bị thúc đẩy bởi nhu cầu phục vụ lượng khán giả đông đảo."

Nhưng liệu có cái giá nào phải trả nếu một sân golf kiên quyết từ chối thay đổi? Darbon khẳng định không có mối đe dọa nào đối với những sân giữ nguyên truyền thống, thế nhưng Royal Portrush đã buộc phải cải tạo để tạo ra hai hố đấu mới nhằm xây dựng khu lều trại cho người hâm mộ vào năm 2019. Royal Liverpool cũng phải làm điều tương tự vào năm 2023.

Và hãy nhìn vào tình cảnh hiện tại của các sân golf trong hệ thống luân phiên đăng cai (rota) như Muirfield và Turnberry. Cả hai đều đã trải qua nhiều năm bị "quản chế ngầm" vì những rắc rối chính trị — Turnberry bị gạt ra ngoài vì mối liên hệ với gia đình Donald Trump, còn Muirfield bị phạt vì quy định không nhận hội viên nữ. Đó là những lập trường mang tính nguyên tắc mà R&A có thể đưa ra để giữ gìn hình ảnh đẹp đẽ của mình. Nhưng giờ đây, cả hai đều bị gạt sang bên lề vì những lý do hoàn toàn khác. Turnberry bị coi là quá hẻo lánh; R&A muốn họ phải xây dựng thêm các con đường mới để giải quyết vấn đề giao thông. Tội lỗi của Muirfield là từ chối cải tạo sân để đón lượng khán giả lớn hơn; một không gian nhỏ gọn, ấm cúng vốn từng được coi là điểm cộng thì nay lại trở thành lý do bị loại quyền đăng cai. Kỳ Open năm 2013 tại Muirfield chỉ thu hút khoảng 140.000 khán giả, chưa đầy một nửa so với con số kỳ vọng của tuần này. Logic tương tự cũng đang được áp dụng cho Portmarnock — sân golf đang mòn mỏi chờ đợi cơ hội đăng cai The Open, nhưng đã sớm bị cảnh báo rằng cơ sở hạ tầng địa phương chưa sẵn sàng vì thiếu phòng lưu trú, thiếu đường sá, và khán giả thậm chí có thể phải di chuyển bằng thuyền.

Thử thách thực sự đối với giới hạn của xu thế này sẽ diễn ra vào tháng 7 tới tại St. Andrews, khi nơi đây đăng cai giải Open Championship 2027. "Thánh địa của môn Golf" được kỳ vọng sẽ phá vỡ mọi kỷ lục về lượng khán giả của tuần này, thu hút thêm khoảng 30.000 đến 40.000 người so với năm 2022. Khoảng 330.000 người sẽ đổ dồn vào một thị trấn nhỏ chỉ có vỏn vẹn 17.000 dân. Đó là một bài toán hóc búa về quản lý thị trấn, về hạ tầng giao thông và về việc liệu không gian vật lý nơi này có thực sự đủ sức chứa ngần ấy con người hay không. St. Andrews là cội nguồn nguyên bản. Nếu ngay cả Old Course cũng bắt đầu bị vẽ lại thiết kế chỉ để đáp ứng các con số doanh thu bán vé, thì sẽ không còn bất kỳ phiên bản nào của The Open có thể miễn nhiễm với tư duy thương mại này nữa. Mọi giá trị đều có thể đem ra thương lượng một khi cái nôi khai sinh ra môn thể thao này cũng sẵn sàng thỏa hiệp.

Thành thật mà nói, The Open không phải là giải đấu duy nhất thực hiện cuộc đánh đổi này. Trong suốt một thập kỷ qua, giải Masters đã biến hoạt động dịch vụ cao cấp của mình thành một cuộc chạy đua vũ trang thực sự, mở rộng tối đa doanh thu bán đồ lưu niệm và các gói dịch vụ VIP vượt xa những gì Augusta từng chấp nhận trước đây. Hiệp hội Golf Mỹ (USGA) cũng đi theo con đường tương tự tại giải U.S. Open, bổ sung thêm nhiều phân hạng dịch vụ doanh nghiệp sau mỗi mùa giải. Ryder Cup, dưới sự điều hành của PGA Mỹ, giờ đây hoạt động giống như một sự kiện giao lưu thương mại kết hợp nghỉ dưỡng hơn là một giải đấu đối kháng thuần túy, với những gói vé đắt đỏ gây nhiều tranh cãi.

Dẫu vậy, liệu có cái giá vô hình nào cho những gì The Open đang làm? Giải đấu này vốn nắm giữ một phiên bản của golf gần gũi nhất với cách mà môn thể thao này được phát minh ra. Nó được chơi trên những dải đất tự nhiên không ai kiến tạo, trên những mặt sân khô cằn và khắc nghiệt đến mức ranh giới giữa sự may mắn và kỹ năng bị xóa nhòa, dưới một kiểu thời tiết không ai có thể kiểm soát và cũng chẳng ai mảy may nghĩ đến việc phàn nàn. Mọi giải Major khác đều bán sự hoàn mỹ được kiểm soát kỹ lưỡng; còn The Open, theo dòng lịch sử, luôn bán điều hoàn toàn ngược lại. Không hẳn là sự thuần khiết tuyệt đối, nhưng là thứ gần nhất còn sót lại trên đời. Giá trị của The Open chưa bao giờ là giữ gìn truyền thống chỉ vì mục đích bảo thủ, mà là một lời nhắc nhở về việc môn thể thao này từng như thế nào và — dù chỉ trong một tuần — vẫn có thể tái hiện lại như thế.

Tuần này, người ta cảm thấy có quá nhiều những "giàn giáo" bao bọc xung quanh lâu đài di sản.

Và điều đáng nói là: dựng giàn giáo lên, giữ nó ở đó đủ lâu, rồi một ngày nào đó người ta sẽ quên mất rằng có một tòa nhà lịch sử đang nằm ở phía dưới. Họ sẽ bắt đầu lầm tưởng rằng chính những chiếc giàn giáo kia mới là cảnh quan đáng để chiêm ngưỡng.

Nếu The Open bị mài mòn đi để trở thành một thứ dễ tiếp cận hơn cho những mục tiêu doanh thu lớn hơn, giải đấu chưa chắc đã thất bại. Lượng khán giả tăng lên. Doanh thu tăng vọt. Các quỹ hỗ trợ được ký duyệt, các sân golf được tài trợ kinh phí, những việc tử tế vẫn được thực thi. Nhưng đó sẽ là một bước lùi nữa, đưa chúng ta rời xa lý do vì sao những giá trị này lại quan trọng ngay từ thuở ban đầu. Chẳng ai bỏ phiếu để khai tử một bản sắc cả. Người ta chỉ lặng lẽ đổi từng mảnh nhỏ của bản sắc ấy lấy những con số tăng trưởng của năm sau, cho đến một ngày, bản sắc ấy hoàn toàn biến mất, và không một ai hiểu nổi vì sao nó lại không còn.

Nhưng ít nhất, bạn vẫn có thể mua được một chiếc mũ lưu niệm tại đúng nơi mà bản sắc ấy từng tồn tại.

Thegolfers.com