East Potomac và cuộc chiến bảo vệ một di sản golf hơn 100 năm tuổi

Có những sân golf được xây dựng để tổ chức các giải major. Có những sân golf được tạo ra nhằm phục vụ những khu nghỉ dưỡng xa hoa. Nhưng cũng có những sân golf tồn tại như một phần của lịch sử. East Potomac Golf Links ở Washington D.C. là một nơi như vậy.

Suốt hơn một thế kỷ, hàng triệu người dân thủ đô nước Mỹ đã đến đây chơi golf với mức phí chưa tới 50 USD một vòng. Nằm trên một bán đảo nhân tạo giữa sông Potomac, sân golf nhìn thẳng về Đài tưởng niệm Washington và tòa nhà Quốc hội Mỹ. Đó không chỉ là một sân golf công cộng, mà còn là một phần ký ức của thành phố.

Thế nhưng, chính nơi ấy đang trở thành tâm điểm của một cuộc tranh luận lớn về tương lai của golf. Một bên muốn đưa sân golf trở về đúng hình hài mà nó từng có cách đây hơn 100 năm. Bên còn lại muốn xây dựng một sân golf hoàn toàn mới, hiện đại hơn, đẹp hơn và đủ tiêu chuẩn để tổ chức những giải đấu lớn.

Đó là cuộc đối đầu giữa hai cách nhìn về giá trị của một sân golf.

Mọi chuyện bắt đầu từ Walter Travis.

Ngày nay, cái tên này không phổ biến với nhiều golfer trẻ, nhưng trong giới kiến trúc sân golf, Walter Travis được xem là một trong những người đặt nền móng cho "Thời kỳ Hoàng kim" của kiến trúc golf Mỹ.

Năm 1917, ông được giao thiết kế East Potomac trên khu đất rộng khoảng 220 mẫu Anh giữa dòng Potomac. Đó không phải vùng đồi núi ngoạn mục như Pebble Beach. Không có những cồn cát tự nhiên như Pine Valley. Địa hình gần như bằng phẳng. Vì thế, Travis tạo nên thử thách bằng cách khác.

Ông xây dựng những bunker bố trí đầy tính chiến lược. Thiết kế những green gợn sóng phức tạp và đặc biệt hơn cả, ông tạo ra một sân golf có thể chơi theo hai chiều khác nhau – một ý tưởng lấy cảm hứng từ Old Course ở St Andrews. Thiết kế này vừa độc đáo, vừa giúp mặt cỏ chịu được lượng golfer khổng lồ đổ về mỗi ngày.

Ngay từ năm 1921, chỉ riêng chín hố đầu tiên đã đón tới 600 vòng golf mỗi ngày và East Potomac nhanh chóng trở thành sân golf của mọi người dân Washington.

Tuy nhiên, thời gian không đứng yên. Những bunker dần bị lấp. Một số green bị thay đổi. Chín hố sau được điều chỉnh để xây sân tập. Những hàng cây mọc lên khiến nhiều đường bóng không còn giống thiết kế ban đầu. Sau hơn một thế kỷ, East Potomac vẫn tồn tại, nhưng không còn là East Potomac mà Walter Travis từng tạo ra.

Chính vì vậy, khi tổ chức National Links Trust tiếp quản hệ thống sân golf công cộng tại Washington D.C., họ đã mời kiến trúc sư Tom Doak thực hiện một dự án phục dựng. Mục tiêu rất rõ ràng. Không phải xây sân mới mà đưa East Potomac trở lại gần nhất với hình hài năm 1920.

Đối với nhiều người yêu golf, đó là cơ hội hiếm có để hồi sinh một kiệt tác kiến trúc đã bị thời gian bào mòn nhưng rồi mọi chuyện thay đổi.

Cuối năm ngoái, Bộ Nội vụ Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump chấm dứt hợp đồng với National Links Trust. Tom Doak cũng rời dự án. Người thay thế là Tom Fazio.

Nếu Doak được biết đến với triết lý tôn trọng tối đa địa hình tự nhiên và lịch sử, thì Fazio lại nổi tiếng với những sân golf hiện đại, quy mô lớn và mang tính trình diễn cao. Ông cũng là người đã thiết kế bốn sân golf mang thương hiệu Trump.

Fazio không muốn chỉ phục dựng East Potomac. Ông muốn biến nơi đây thành một sân golf hoàn toàn mới. Một sân golf mà người mới chơi vẫn có thể tận hưởng, nhưng khi kéo dài chiều dài sân sẽ đủ sức thử thách cả những golfer hàng đầu thế giới.

Theo Fazio, ý tưởng của Tổng thống Trump là biến East Potomac thành một "tượng đài quốc gia".

Nhưng với Rob Wolf III, đó lại là điều đáng lo ngại.

Wolf là Chủ tịch Walter J. Travis Society – tổ chức chuyên bảo tồn các sân golf do Walter Travis thiết kế. Ông dành nhiều năm nghiên cứu từng bản vẽ, từng bức ảnh cũ và từng chi tiết trong các thiết kế của Travis.

Theo Wolf, điều thế giới golf đang làm ngày nay không phải là phá bỏ các sân golf cổ để xây mới. Xu hướng chung là phục dựng chúng về đúng giá trị nguyên bản.

Ông phản bác lập luận rằng không còn đủ tư liệu lịch sử. Theo Wolf, bản vẽ của cả 18 hố, sơ đồ routing có ghi chú chi tiết, cùng ảnh chụp trên không từ những năm đầu đều vẫn còn được lưu giữ. "Đó gần như là bộ hướng dẫn hoàn hảo nhất mà một kiến trúc sư có thể có," Wolf nói.

Điều khiến ông tiếc nuối không phải là việc East Potomac sẽ thay đổi mà là cơ hội hiếm hoi để phục dựng một sân golf lịch sử có thể sẽ bị bỏ lỡ.

Tom Fazio không phủ nhận giá trị của Walter Travis.

Sau khi được xem những tài liệu lịch sử, ông thừa nhận đó là nguồn tư liệu rất quý. Nhưng theo Fazio, golf năm 2026 không còn là golf của năm 1920.

Golfer hiện đại đánh bóng xa hơn hàng chục mét. Thiết bị hoàn toàn khác. Việc phục dựng nguyên trạng, theo ông, không còn phù hợp. Quan trọng hơn, East Potomac thường xuyên bị ngập nước. Muốn có mặt cỏ chất lượng, phải nâng cao địa hình, đào hồ điều tiết và xây dựng hệ thống thoát nước hoàn toàn mới. Chỉ riêng điều đó cũng đủ khiến thiết kế ban đầu thay đổi đáng kể.

Fazio cũng không muốn khôi phục hệ thống bunker dày đặc của Walter Travis vì chi phí xây dựng và bảo dưỡng quá lớn đối với một sân golf công cộng. Và cuộc tranh luận từ đó vượt ra ngoài phạm vi kiến trúc. Nó trở thành câu hỏi lớn hơn.

Liệu một di sản nên được bảo tồn nguyên trạng, hay được thay đổi để phù hợp với thời đại?

Liệu một sân golf lịch sử có nên trở thành một sân golf tốt hơn cho người chơi hôm nay, hay tiếp tục kể câu chuyện của quá khứ?

Đến nay, chưa có câu trả lời cuối cùng. Các tổ chức bảo tồn di sản vẫn đang theo đuổi các thủ tục pháp lý nhằm ngăn dự án triển khai. Trong khi đó, Tom Fazio và đội ngũ của ông vẫn chờ ngày có thể bắt đầu công việc.

Có thể East Potomac rồi sẽ thay đổi. Cũng có thể nó sẽ được phục dựng như cách Walter Travis từng hình dung hơn một thế kỷ trước. Nhưng bất kể kết quả ra sao, cuộc tranh luận này đã nhắc lại một điều quan trọng trong golf.

Một sân golf không chỉ là nơi để chơi. Đó còn là lịch sử, là kiến trúc và là ký ức của nhiều thế hệ golfer. Khi quyết định thay đổi một sân golf hơn 100 năm tuổi, người ta không chỉ đang di chuyển bunker hay thay đổi đường bóng. Họ đang quyết định sẽ giữ lại bao nhiêu phần của quá khứ cho những thế hệ golfer trong tương lai.

GolfEdit.com