Hậu trường golf huyền thoại đóng vai trò thiết yếu tại Thế vận hội Mùa đông

Nguồn gốc của vòm đá granit sừng sững, cao hơn 11 tầng lầu giữa biển khơi và hiện ra từ hầu hết các hố trên sân Ailsa của Turnberry, được xác định từ 600 triệu năm trước – thời kỳ xa xăm khi lục địa còn hoang sơ và dấu hiệu sự sống chỉ là những vi khuẩn hay sinh vật nhân thực.

Bất kỳ ai từng chơi golf tại Turnberry – hay Royal Troon, Prestwick, cách đó khoảng 40km dọc bờ biển – hẳn đều biết đến hòn đảo như một phông nền kỳ vĩ. Điều này cũng thân thuộc với những khán giả theo dõi bốn kỳ The Open tổ chức trên sân Ailsa kể từ năm 1977, gần nhất là năm 2009, khi Tom Watson ở tuổi 59 suýt nâng cao chiếc Claret Jug.

Ailsa Craig xuất hiện nổi bật trong mọi chương trình phát sóng ấy, cũng như những người chơi diều lượn ở Torrey Pines hay đàn hải cẩu tại Pebble Beach mỗi khi PGA Tour ghé thăm. Tảng đá là biểu tượng không thể thiếu của Turnberry: một khối magma bị xói mòn, chẳng những gợi lên vẻ kỳ vĩ mà còn đóng vai trò quan trọng bốn năm một lần tại Thế vận hội Mùa đông.

Ricky English không phải là một golger thực thụ. “Tôi đã thử chơi rồi, khá khó,” anh nói với tôi hồi đầu tuần, giọng Scotland đặc sánh hơn cả ly bia Belhaven Black. “Đó là kiểu môn thể thao mà hố này bạn đánh như Seve Ballesteros, hố sau bóng lại bay vào rừng và thế là mất bóng.”

Hơn nữa, hầu hết thời gian trong ngày của English đều xoay quanh một môn thể thao khác: bi đá trên băng (curling). Dù chỉ là khán giả xem Olympic theo kiểu “nửa vời” – chẳng hạn theo dõi những ngày thi đấu vừa qua tại Milan – hẳn bạn cũng biết đến bộ môn này, vốn đã trao huy chương Olympic kể từ kỳ Nagano (Nhật Bản) năm 1998. Nói một cách đơn giản, curling là môn mà người “ném” đẩy một viên đá nặng khoảng 18kg trượt trên băng dài 45m, sao cho viên đá dừng lại càng gần tâm đích (hay còn gọi là “nhà”) càng tốt. Trong quá trình này, hai đồng đội hỗ trợ bằng cách dùng “chổi” chà sát mặt băng để giảm ma sát khi viên đá lướt đi.

English am hiểu về những viên đá ấy, bởi anh là giám đốc vận hành của Kays Scotland, đơn vị phụ trách quy trình chế tác chúng – và từ năm 2006, là nhà sản xuất đá curling độc quyền cho Thế vận hội. “Chúng tôi gần như phục vụ toàn bộ môn thể thao này,” English nói về nhà máy nhỏ nhưng hùng mạnh, cách Turnberry khoảng 45 phút lái xe về phía bắc. “Chỉ có khoảng 50 công nhân ở đây. Chúng tôi làm việc rất bận rộn.”

Chắc hẳn không khó đoán nguồn nguyên liệu Kays khai thác để làm ra những viên đá ấy đến từ đâu: vâng, chính là Ailsa Craig.

Đá granit Blue Hone từ đảo được dùng làm phần vành trượt của viên đá, còn đá Common Green – có khả năng chống truyền nhiệt và chống vỡ – cấu thành phần thân. Đây là công thức mà Kays đã hoàn thiện suốt 175 năm qua với nguồn đá granit không nơi nào khác trên Trái Đất có được. Nhà máy hoạt động bốn ngày mỗi tuần, sản xuất khoảng 12 viên đá mỗi ngày, tức 48 viên mỗi tuần, với giá niêm yết khoảng 1.000 USD/viên (chưa gồm vận chuyển). Nghe có vẻ đắt, nhưng nếu biết mỗi viên đá có thể dùng bền tới 30 năm, thì giá này lại khá hợp lý.

“Chúng tôi phải duy trì tiêu chuẩn chất lượng cho từng viên đá,” English nói. “Dù làm đá cho Thế vận hội hay cho một câu lạc bộ [curling] ở Alabama, quy trình kiểm soát chất lượng và chế tác đều hoàn toàn giống nhau. Không có sự khác biệt.”

Kays vận chuyển đá đi khắp thế giới, từ Mỹ đến Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mông Cổ, New Zealand, và thậm chí là… Nam Cực. “Ở đó họ dùng nó như một trải nghiệm xa xỉ,” English cho biết. “Nhiệt độ ở đó âm 36 độ C, tôi không chắc trong điều kiện như vậy đá sẽ phản ứng thế nào, nhưng có vẻ mọi thứ đều ổn.”

Không chỉ đặc biệt thích hợp để làm đá curling, đá granit từ Ailsa Craig còn góp mặt trong cửa hàng golf tại Turnberry, với các sản phẩm như điểm đánh dấu bóng hay các vật lưu niệm bằng đá granit. Kays cũng từng đặt một xưởng làm gậy ở St. Andrews chế tác bốn cây gậy gỗ hickory, phần đế được tích hợp đá Common Green granite. Chúng nhanh chóng được bán hết. “Đúng vậy,” English nói về sản phẩm của đội mình, “có những sợi dây nhỏ nối với golf đấy.”

English cũng nhận thấy sự tương đồng giữa kỹ năng của môn curling và golf, và quả thực, không khó để thấy điểm chung giữa việc đẩy một viên đá trên băng và lăn bóng trên một green trơn mượt. “Có vài vận động viên curling mà chúng tôi biết thực sự chơi golf rất giỏi,” anh nói. “Họ có kỹ năng từ curling, sự tinh tế và cảm giác, và họ đã chuyển điều đó sang golf.”

Tuy nhiên, English không có nhiều thời gian để trau dồi cú swing hay cú ném của riêng mình. Anh bận trả lời email và xử lý đơn hàng, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm khi những viên đá của anh được cả thế giới chú ý bốn năm một lần. Để tận dụng cơ hội này, cửa hàng trực tuyến của Kays đã bán các sản phẩm quà tặng theo chủ đề Olympic (đế lót ly, viên đá lạnh) làm từ đá granit Ailsa Craig. Đa số đơn đặt hàng đến từ Mỹ, và English cho rằng ít nhất một phần nhờ vào một huyền thoại rap trong đội ngũ tường thuật của NBC tại Milan.

“Snoop Dogg đã đến xem curling đấy,” English nói. “Có thể điều đó đã giúp ích.”

Sáu trăm triệu năm lịch sử cũng chẳng phải điều gây hại.

Thegolfers.com