SoloRider và cú Swing bằng một tay thay đổi định kiến về người khuyết tật

Đây cũng là lúc Billy tranh thủ trả lời phỏng vấn qua điện thoại với một phóng viên. Họ sẽ nghỉ qua đêm tại Roanoke (bang Virginia), trước khi tiếp tục chặng đường cuối cùng để đến đích: Rockville (bang Maryland) – nơi giải vô địch Golf Người khuyết tật Mỹ (U.S. Adaptive Open) lần thứ 5 chính thức khởi tranh tại Woodmont Country Club.

Billy là một golfer thi đấu chuyên nghiệp đầy đam mê. Ông bị liệt từ thắt lưng trở xuống sau một vụ tai nạn lật xe tải kinh hoàng vào năm 2000. Cú va chạm mạnh đến mức hất văng ông ra khỏi xe, khiến ông bị gãy cả hai xương bả vai, gãy 7 xương sườn, dập hai lá phổi, nát 4 đốt sống và hôn mê sâu suốt 31 ngày. Sống sót thần kỳ sau tai nạn đó, Billy chỉ chia sẻ: "Ông Trời đã che chở cho tôi. Người chắc chắn đang có những kế hoạch rất lớn lao dành cho tôi."

Hành trình tiến về phía trước của Billy suốt 8 năm qua là chuỗi ngày cùng vợ rong ruổi khắp đất nước để lan tỏa thông điệp ý nghĩa và niềm vui của bộ môn golf thích ứng (adaptive golf). Điều khiến chiếc xe của họ nổi bật giữa dòng phương tiện trên đường cao tốc chính là chiếc xe golf chuyên dụng SoloRider được kéo phía sau một rơ-moóc nhỏ. Vợ chồng Fryar hiếm khi nào rời nhà mà thiếu nó.

"Chiếc xe đó đã trở thành một phần cơ thể tôi", Billy giải thích. "Nó giống như việc bạn chơi golf trên chính đôi giày của mình vậy. Khi bị liệt và phải thắt dây an toàn vào thứ này, DNA của bạn đã hòa cùng chiếc xe. Nó chính là danh tính của bạn."

Đây là lần thứ ba giải U.S. Adaptive Open được tổ chức, và là lần trở lại đầu tiên sau 3 năm của Fryar (54 tuổi) – người từng góp mặt trong hai mùa giải đầu tiên tại Pinehurst Resort (bang Bắc Carolina). Ông là một trong số 96 golfer xuất sắc giành vé tham dự nhờ thành tích trong quá khứ hoặc vượt qua 8 giải đấu vòng loại đầy khắc nghiệt. Các vận động viên sẽ tranh tài ở 8 hạng mục: tổn thương chi trên, chi dưới, đa chi, khiếm thị, rối loạn phối hợp, khuyết tật trí tuệ, cắt cụt đa chi, vận động viên ngồi xe lăn và người có vóc dáng thấp bé.

Ngay từ năm đầu tiên tổ chức (2022), các golfer đã khiến khán giả kinh ngạc khi không chỉ vượt qua nghịch cảnh để thích nghi với sân golf, mà còn chơi cực kỳ xuất sắc. Hình ảnh những người chỉ có một chân tự giữ thăng bằng để tung ra một cú đánh chuẩn xác, cùng nhiều khoảnh khắc xúc động khác, đã thực sự chạm đến trái tim người xem. Kể từ đó, sức hút của giải đấu và bộ môn golf thích ứng đã tăng trưởng vượt bậc. Từ những bài báo và bản tin ngắn ngủi thời gian đầu, giải đấu giờ đây đã nâng tầm đẳng cấp với 3 tiếng phát sóng trực tiếp trận chung kết trên kênh Golf Channel, nhờ vào sự hợp tác giữa Hiệp hội Golf Mỹ (USGA) và Deloitte.

Fryar, hiện đang xếp thứ 4 tại Mỹ ở hạng mục của mình, vừa trải qua ca phẫu thuật gân xoay vai vào tháng 1 và từng không dám chắc liệu có kịp hồi phục để tham gia vòng loại vào tháng 5 hay không. Đáng nói hơn, ông chỉ thi đấu bằng tay phải vì vai trái đã phải "gánh quá nhiều đinh nẹp" từ vụ tai nạn năm xưa. Nhưng nhờ sự hồi phục thần kỳ và sự động viên, hối thúc không ngừng từ người vợ Gena, ông đã ghi được 80 gậy – đạt thành tích vòng loại cao thứ ba toàn quốc ở nhóm vận động viên ngồi xe lăn. Ông vô cùng hào hứng khi được trở lại đấu trường mà ông đánh giá là có chất lượng chuyên môn cao nhất nước Mỹ này.

"Đây là sân khấu lớn nhất của golf thích ứng", Fryar nói. "Máy quay, các nhà tài trợ, sự tán dương từ công chúng – đó là những điều làm nên sự đặc biệt của giải đấu."

Giờ đây, vợ chồng Fryar đã trở thành những đại sứ quen thuộc trong thế giới golf thích ứng. Kể từ khi Billy bắt đầu thi đấu chuyên nghiệp vào năm 2018, ông đã thành lập trang Facebook "Cộng đồng Golfer ngồi xe lăn". Vợ chồng ông cũng sở hữu một trang web riêng mang tên It’s a Wheel Life (Cuộc sống trên những bánh xe) để ghi lại những hành trình truyền cảm hứng của mình.

Trước khi gặp tai nạn, Billy từng là một phó cảnh sát trưởng. Ông và Gena là mối tình thanh xuân từ thời trung học và đã kết hôn trước khi biến cố ập đến. Giờ đây, họ là một "cặp bài trùng" vô cùng ăn ý và tràn đầy năng lượng. "Cô ấy vừa là caddy (người kéo gậy), vừa là PR, quản lý, kiêm luôn chuyên gia dinh dưỡng của tôi. Cô ấy cân hết mọi việc", Billy cười lớn nói. "Tôi chỉ là chú ngựa kiểng thôi, đến giờ thì ra sân và đánh golf."

Nhưng thực tế, Billy làm được nhiều hơn thế. Ông thường xuyên đóng góp ý kiến cho USGA trong việc định hình và cập nhật luật golf thích ứng dựa trên kinh nghiệm thực tế qua các mùa giải.

Ví dụ, tại mùa giải đầu tiên ở Pinehurst, nếu bóng của một golfer ngồi xe lăn bị lún sâu trong hố cát (bunker), họ gần như không thể tiếp cận quả bóng. Theo luật cũ, họ buộc phải chấp nhận phạt 1 gậy vì bóng không thể đánh – một hình phạt quá khắc nghiệt. Nhờ góp ý của Billy, luật đã được đổi thành: người chơi được phép di dời bóng xuống đáy hố cát mà không bị phạt gậy.

Một thay đổi khác nằm ở khoảng cách phát bóng (yardage) của từng hạng mục. Những năm đầu, tất cả người chơi ngồi xe lăn đều xuất phát từ cùng một vị trí. Nhưng qua phản hồi, USGA nhận ra rằng những người chơi ngồi xe lăn dùng cả hai tay sẽ đánh bóng đi xa hơn những người chỉ dùng một tay. Hiện tại, khoảng cách của nhóm hai tay là 4.800 yard, trong khi nhóm một tay được giảm xuống còn 4.400 yard. Dù vậy, tất cả họ vẫn cùng cạnh tranh cho một danh hiệu cao quý nhất.

Fryar hóm hỉnh ví những golfer ngồi xe lăn đánh một tay như những "sinh vật huyền bí (kỳ lân)" của làng golf. Họ luôn thu hút mọi ánh nhìn trên sân. Do sử dụng xe SoloRiders, họ thường bị những người chơi khác hoặc khán giả hiểu lầm là dùng xe điện thông thường và tỏ ra khó chịu – vì họ không biết rằng loại xe thích ứng này được thiết kế đặc biệt để không gây tổn hại cho mặt cỏ green nhiều hơn một người đi bộ.

Fryar bật cười khi nhớ lại những bình luận dưới một video quay cảnh ông chơi golf do vợ đăng tải gần đây. Bên cạnh những lời khen ngợi, có một người đàn ông đã chỉ trích gay gắt việc Billy lái xe lên mặt cỏ green. Ngay lập tức, một người hâm mộ đã vào bênh vực Billy và một cuộc "khẩu chiến" nảy lửa đã diễn ra. "Họ thách thức nhau gặp mặt để phân định thắng thua bằng nắm đấm! Họ đòi hẹn nhau ở Philadelphia, ngay dưới chân bậc thang tượng Rocky để tẩn nhau một trận! Tôi kiểu: Tuyệt vời quá, cứ cãi nhau tiếp đi cho video này lên xu hướng luôn!" ông kể lại đầy hài hước.

Nhưng chuyển sang giọng nghiêm túc hơn, Fryar chia sẻ: "Đôi khi cũng có người đứng từ sân sau nhà họ hét vào mặt tôi (vì tưởng tôi phá hoại sân golf). Những lúc đó, tôi chỉ nhẹ nhàng đi tới, giải thích và hướng dẫn cho họ hiểu, rồi mọi chuyện đều ổn thỏa."

Nhờ nỗ lực bền bỉ của vợ chồng Fryar cùng nhiều người khác và tổ chức USGA, tầm ảnh hưởng của golf thích ứng hiện đang lớn mạnh hơn bao giờ hết. Billy vẫn nhớ những ngày đầu mới chơi golf xe lăn, ông đỏ mắt mới tìm được vài người bạn đồng cảnh ngộ trong các giải đấu quốc gia. Giờ đây, đã có tới 30 golfer ngồi xe lăn ghi tên mình trên Bảng xếp hạng Golf Thích ứng của Mỹ, dẫn đầu là Max Togisala – đương kim vô địch giải U.S. Adaptive Open hạng mục xe lăn.

Vượt lên trên niềm đam mê thi đấu, điều quan trọng nhất đối với Fryar là khích lệ những người khác, bất kể họ mang khiếm khuyết gì, hãy cho bộ môn golf một cơ hội.

"Đó là một phần cốt lõi của hành trình này", Fryar tâm sự. "Một mặt, nó cho tôi có đối thủ để cọ xát. Mặt khác, biết đâu một ai đó đang ngồi ủ rũ trên ghế sofa ở nhà, muốn thử chơi golf nhưng lại nghĩ mình không thể, khi nhìn thấy tôi làm được, họ sẽ thốt lên: 'Mình cũng làm được!'. Chúng tôi chỉ muốn tiếp thêm động lực và truyền cảm hứng cho mọi người. Cạnh tranh trên sân đấu đôi khi rất khốc liệt, nhưng bạn hoàn toàn có thể chơi golf như một bộ môn giải trí thuần túy và tận hưởng khoảng thời gian vui vẻ bên bạn bè."

Thegolfers.com